اگر به دنبال مطلب خاصی می گردید آن را در سایت جستجو کنید...

آشنایی با شهر بانه‌ وره در شهرستان پاوه


بانه‌وره یا بانِوْرِه[ ] (به کردی: بانەوڕێ) یکی از پنج شهر شهرستان پاوه در استان کرمانشاه می‌­باشد که از نظر جمعیت در سرشماری نفوس و مسکن سال ، با جمعیت نفری خود، در شمار بیستمین شهر پرجمعیت استان کرمانشاه است[ ] و هم‌چنین مرکز دهستان شیوه‌سر نیز می‌باشد که در سال به شهر تبدیل گشت.[ ] اهالی بانه‌وره، مردمانی کرد از ایل جاف از طایفهٔ امامی هستند که در اوایل انقلاب ایران، در این منطقه گرد هم‌آمدند و رفته‌رفته این شهر را به‌وجود آوردند. البته عده‌ای از این مردم هم‌اکنون در کردستان عراق زندگی می‌کنند.

استان کرمانشاه
شهرستان پاوه
بخش باینگان
سال شهرشدن [ ]
مردم
جمعیت ٬ نفر[ ]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا متر[ ]
اطلاعات شهری
شهردار فیصل یوسفی
تأسیس شهرداری
ره‌آورد گردو، توت، بادام
روغن حیوانی و لبنیات
پیش‌شماره تلفنی

تاریخچه

تأسیس

مردمان این شهر، بیشتر آنها از طایفهٔ امامی هستند.[ ] طایفهٔ امامی نیز از طوایف اتحادیهٔ ایلی مهم و نیرومند و معتبر کردستان هستند و در امور داخلی کاملاً خودمختار و مستقل هستند[ ] که قدمتی چندصدساله دارند. این طایفه در گذشته، زمستان‌ها به ناحیهٔ گرمسیری دروله، لاوران، کلور، کانی‌سالار و … که گرمتر بوده مهاجرت می‌کردند و در تابستان‌ها به ناحیهٔ سردسیری همچون شاهو، میگوره، هانه‌سلیمان و سوروان و … مهاجرت می‌کردند.[ ] همچنین عدهٔ زیادی از این طایفه نیز در کردستان عراق ساکن هستند. قدمت این شهر از نظر مسکن دائمی مردم؛ به حدود شمسی و اوایل انقلاب ایران برمی‌گردد. در سال با شروع جنگ ایران و عراق مردم چند روستای امامی که در مرز عراق و ایران بودند، زمینی که اکنون در سکونت دارند و در مالکیت روستای خانقاه بوده به مبلغ ٬ ٬ تومان خریداری نموده[ ] که کم‌کم جمع زیادی از مردم این طایفه، در روستا جمع می‌شوند و رفته‌رفته آن را آباد می‌کنند.[ ] در سال نیز با تصویب وزیران عضو کمیسیون سیاسی و دفاعی و بنا به پیشنهاد وزارت کشور، به شهر تبدیل گشت.[ ]

وجه تسمیه

  • روایتی در این مورد هست: اینکه در قدیم، مردم هورامی­‌زبانِ خانقاه در زمینی که به اندازه هموار بوده پنبه کاشته­‌اند و در زبان اورامی، زمین هموار و نسبتاً بلند را «بان» و به پنبه «وره» به همین مناسبت روستا را به نام «بانه‌وره» نام نهاده‌­اند. طایفه‌­های بزرگ امامی قبل از ساکن شدن در بانه­‌وره، کوه‌­های اطراف و چشمه‌­های پرآب آن مانند زیستگاه تابستانی میگوره محل ییلاقی آنها بوده‌­است و در فصل گرما همراه دام­‌های خود به این محل سفر می­‌کردند و در فصل سرما نیز به گرمسیر یعنی محل اصلی زندگی­شان برمی‌­گشتند.[ ]
  • البته روایتی دیگر هم هست: اینکه از داستان قدیمی نشأت می‌گیرد که در گویش هورامی کلمهٔ بانه‌وره، به معنای «بام فروریخته» است.[ ]

جغرافیا

بانه‌وره در کیلومتری مرکز استان و در کیلومتری جنوب شرقی شهرستان پاوه با مساحتی هکتاری قرار دارد که یکی از مرتفع‌ترین مکان‌های منطقهٔ اورامانات نسبت به سطح دریاست و در میان کوه‌­های شاهو و آتشکده، ریاوکو و ماکوان محصور گشته‌­است. مردمان بانه‌­وره به زبان کردی و گویش کردی مرکزی سخن می‌­گویند و هم‌چنین این شهر برخلاف شهر پاوه که به گویش هورامی سخن می­‌گویند، به لهجهٔ جافی سخن می­‌گویند.[ ][ ]

بانه‌وره در میان کوه‌های شاهو، آتشکده، ماکوان و ریاکو محصور گشته‌است.

جمعیت

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ، این شهر دارای خانوار بوده و جمعیت آن ٬ نفراست که از این جمعیت، ٬ نفر زن و ٬ نفر نیز مرد تشکیل می‌دهد.[ ]

افراد سرشناس

یوسف بیگ امامی

یوسف بیگ امامی، شاعری از همین طایفه است که در دورهٔ «محمد پاشا فرزند کیخسرو بیگ» زیسته‌است و به زبان کردی‌هورامی شعر می‌گفته است؛ که علاءالدین سجادی در کتاب خود، «تاریخ ادب کردی» به‌عنوان شاعری گمنام از او نام برده‌است.[ ] پیرمرد، شاعر سرشناس مردمان کرد نیز در روزنامهٔ «ژین» از وی نامبرده و شعری کردی‌هورامی از او را به کردی‌سورانی ترجمه کرده و در شمارهٔ روزنامهٔ ژین منتشر نموده‌است.[ ] مزار او اکنون در منطقهٔ «برمیل» در روستای دروله از شهرستان جوانرود است. دیوان شعر وی که بیشتر آن در باب و مضامین خداشناسی و دینی است و در سال میلادی در عراق به اهتمام و آماده‌سازی حکیم ملا صالح چاپ و منتشر شد.[ ]

ئەی هوو! چه‌ن سه‌رچه‌نگ چه‌رخی چه‌پ وه‌رده‌م چه‌رخ چه‌ن چه‌رخیا، من مام نه‌مردم
یه گه‌ردوون مودام گه‌رده‌لوولشه‌ن دڵداران، دڵان‌ های چه‌ن تولشه‌ن
ئاڵه‌م به‌ر که‌نار وێم به حاڵی وێم ئای چه‌ن گیان سه‌خت بیم، چه‌ن چه‌رخش داپێم

حسین کوهکن

حسین کوهکن با نام اصلی حسین عثمانی، یکی‌دیگر از افراد سرشناس این شهر است که با داشتن تنها یک پا به مدت سال به کندن صخره‌ای در منطقهٔ میگوره از توابع بانه‌وره مشغول بوده که در نهایت غار سنگی حسین کوهکن را از آن می‌سازد که به خاطر همین کار فرهاد ثانی (دوم)[ ] یا فرهاد سدهٔ بیستم نیز مشهور است.[ ] او در نیز برای کمک مجهزسازی مدارس بخش باینگان نیز، حاصل دست‌رنج خود به آنها می‌بخشد. او هم‌چنین به چند مسجد دیگر در بانه‌وره نیز کمک کرده‌است و اعمال خیرخوانهٔ خود دریغ نکرده‌است.[ ][ ]

خالو حسین در اوایل انقلاب ایران با جسمی معلول، یک کلنگ و بیل شروع به تراشیدن صخره می‌کند تا برای خود کاشانه‌ای مهیا کند. او سال از عمر خود را برای ساخت خانه‌اش صرف می‌کند و جالب اینکه تمام این مدت این کار را با یک کلنگ و بیل انجام داده‌است. کلنگی که خود او آن را بسیار دوست می‌داشت و اعتقادتش بر آن بود که جنس کلنگش از الماس است.[ ]

عبدالرحمان میرانی

عبدالرحمان میرانی، یکی از فیلم‌سازان اهل این شهر است که فیلم مستند «فرش چوب» را به تهیه‌کنندگی مؤسسهٔ هنرسرای قانون[ ] را ساخت و برندهٔ جوایزی چون: «جایزه ویژهٔ جشنواره فیلم‌های مستند بانسکو»،[ ] «لوح تقدیر و مدال نقرهٔ یونیکا» در بیست و چهارمین جشنوارهٔ ملی و دوازدهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم کوتاه تهران[ ] و هم چنین موفق به دریافت جایزهٔ فرانسوا اود از جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم کوتاه هامبورگ[ ] و جایزهٔ بهترین فیلم کوتاه مستند از جشنواره بین‌المللی فیلم لیدز شد.[ ]

عبدالرحمان در سال متولد شده‌است و فارغ‌التحصیل الهیات، گرایش علوم قرآن و دارای مدرک کارگردانی از انجمن سینمای جوان، واحد تهران است.[ ]

 

چنور میرانی‌زاده

چنور میرانی‌زاده نویسنده، بازیگر و کارگردان بانه‌وره‌ای است که در اولین تجربهٔ بازیگری خود در سال در فیلم کوتاه «به وسعت تاریخ» و بعداً نیز در فیلم کردی‌زبان «چیرۆکی ئاگر (داستان آتش)» بازی کرد.[ ] در سال فیلم کوتاه کردی‌زبان «آشنایی» را به نویسندگی و کارگردانی خود و تهیه‌کنندگی معصوم صفیعی ساخت.[ ]

چنور میرانی‌زاده، در سال در منطقهٔ امامی متولد گشته و ساکن شهر پاوه هستند[ ] و دارای مدرک کارشناسی فرش و کارشناسی حسابداری است.[ ]

error: Content is protected !!