اگر به دنبال مطلب خاصی می گردید آن را در سایت جستجو کنید...

آشنایی با شهر اسلام‌آباد غرب در استان کرمانشاه


اسلام‌آباد غرب یکی از شهرهای استان کرمانشاه است. به لحاظ جمعیت و وسعت دومین شهر استان کرمانشاه بعد از شهر کرمانشاه است. همچنین این شهر بزرگترین شهرکلهرنشین ایران است.[ ]

 9646138 آشنایی با شهر اسلام‌آباد غرب در استان کرمانشاه

نام

شهر اسلام‌آباد در گذشته روستایی به نام ئارون آباد (هارون آباد) بود و یکی از آبادی‌های بخش باوندپور محسوب می‌شد. در سال نام آن به شاه آباد تغییر یافت و پس از انقلاب ، اسلام‌آباد نامیده شد.[ ] هم اکنون نیز بزرگان و ریش سفیدان شهر و منطقه آن را با همان نام ئارون آباد می‌خوانند. اما این شهر با توجه به استقرار حکومت‌های مختلف در این شهر و کلاً منطقه در دوران مختلف تاریخی نام‌های دیگری را نیز تجربه کرده و بر خود داشته که هیچگاه ماندگار نبوده و تنها از طرف حاکمان بر آن گذاشته شده و مورد اقبال مردم نبوده‌است. از جمله این نام‌ها می‌توان به «مَنَلی» یا «ری مَنَلی» در اوایل اسلام، «زیدیه» در دوران خلافت عباسیان، «شاه آباد غرب» (به کردی = شاباد)، در دوران پهلوی و زمان حکومت رضاخان اشاره کرد. پس از پیروزی انقلاب نام شهر توسط آیت‌الله محمد یزدی به اسلام‌آباد غرب تغییر پیدا کرد.[ ]

 

استان کرمانشاه
شهرستان اسلام‌آباد غرب
نام(های) قدیمی ئاروینیاوا، هارون‌آباد، شاه‌آباد
سال شهرشدن [ ]
مردم
جمعیت ٬ نفر[ ]
جغرافیای طبیعی
مساحت ٫ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه کمینه: / درجه سانتی گراد. بیشینه: / درجه سانتی گراد
میانگین بارش سالانه میلی‌متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی و و

 

مشخصات جغرافیایی

این شهر از شمال به شهرستان جوانرود، از خاور به شهرستان کرمانشاه، از جنوب به شهرستان شیروان و از باختر به شهرستان‌های سر پل ذهاب و گیلان غرب محدود می‌شود. در درازای جغرافیایی درجه و دقیقه و در پهنای جغرافیایی درجه و دقیقه و در بلندی متری از سطح دریا، در کیلومتری جنوب باختری کرمانشاه و در مسیر راه کرمانشاه – خسروی قرار دارد. آب و هوای این شهرستان معتدل و نیمه خشک و بارندگی سالانه به طور متوسط میلی‌متر است. مسیرهای دسترسی به‌این منطقه عبارت است از: – راه اصلی به سوی شمال خاوری تا شهر کرمانشاه به درازای کیلومتر – راهی تا مرکز شهرستان ایلام به درازای کیلومتر – راهی تا پل دختر به درازای کیلومتر – راهی تا قصر شیرین به درازای کیلومتر به علت قرار داشتن بر سر راه اصلی مرکز ایران، مرز عراق، و مسیر ارتباطی کرمانشاه – قصر شیرین – خسروی (در کنار مرز) از اهمیتی ویژه‌ای برخوردار است.

پیشینه تاریخی

اسناد بسیاری قدمت اسلام‌آباد غرب را ثابت می‌کنند؛ که یکی از این ادله نام ئاروینیاوا می‌باشد که به اشتباه «هارون آباد» خوانده می‌شود. این نام زمانی بر این شهر نهاده شده که سرداری به نام «سولوسونو» در این شهر زندانی بوده و پس از رهایی از زندان دست به عمران این شهر زده و نام او به افتخار خدماتش بر این شهر می‌ماند، لقب این سردار «ئاروینیا» بوده. همچنین در کتاب تاریخ ماد[ ] اشاره شده که در کتیبه‌های آشوری، از شهری یاد می‌شود به همین نام «ئاروینایاوا» که محل آن را جنوب شهر تاریخی الی پی (حوالی کرماشان کنونی در شرق کردستان) است.
قدمت لایه‌های مکشوفه «تپه چقاگاوانه» در مرکز این شهر به گفته باستان شناسان و طبق اعلام میراث فرهنگی حداقل هشت هزار سال پیش بر می‌گردد. از مهم‌ترین آثاری که از این تپه بدست آمده لوحه‌های گلی این تپه باستانی است. الواح گلی طی کاوشهای محمود کردوانی در تپه باستانی چغاگاوانه در سال خورشیدی کشف و به موزه ملی ایران منتقل شد. طبق اظهار باستان‌شناسان این مجموعه شامل لوح گلی نسبتاً سالم و قطعه شکسته‌است که به (خط میخی) نوشته شده و مربوط به دوره بابل قدیم (حدود سال پیش) است. موضوع بیشتر این نامه‌ها مرتبط با کشاورزی و دامداری از جمله ارسال یا دریافت محموله‌هایی چون جو، روغن و پارچه محاسبه کار انجام شده توسط کارگزاران و حیوانات بارکش است. همچنین در این گل نبشته‌ها نام اشخاص زیادی دیده می‌شود که بسیاری از آنان زنانی هستند که در کارگاه‌های پارچه بافی مشغول فعالیت بوده‌اند. علاوه بر گل نبشته‌ها، به همراه این بایگانی یک مهر استوانه‌ای با نقش یک نیایشگر در مقابل رب‌النوعی دیده می‌شود که بر تخت نشسته و عصای سلطنتی به شکل دو رعد در دست گرفته‌است. متن میخی روی این مهر اطلاعات مهمی را در زمینه نقوش آن در اختیار باستان شناسان قرار می‌دهد که از جمله آنها می‌توان به شمی توم، دختر نوری ری، خدمتگزار خدای رعد اشاره کرد. تپه باستانی چغاگاوانه حاوی بقایای سکونت انسان از حدود هشت هزار سال پیش تاکنون است.[ ]

در دوران پس از اسلام می‌توان به ورود کریم خان به اسلام‌آباد و پیشواز علی خان ایوانی خان وقت کلهر و ازدواج دخترش شاه پسند (قدم خیر) با کریم خان اشاره کرد، این مکان هنوز با نام چشمه شاه‌پسند (تیه‌نی شاپسن) در نزدیکی اسلام‌آباد قرار دارد.

پیترو دلاواله در سفرنامه اش اینگونه ار اسلام‌آباد یاد می‌کند: «روز شنبه چهاردهم، بعد از اینکه سراشیبی تندی را پیمودیم؛ بر روی چمن‌زار وسیعی که از تپه‌های متعدد و زیبا احاطه شده و یکی از زیباترین مناظری بود که در عمرم دیده بودم، چادر زدیم. نزدیکترین ده که بر روی تپهٔ کوتاهی بنا شده و آبشاری از وسط آن می‌گذشت، هارون‌آباد نامیده می‌شد، که بعضیها به غلط، به آن هارون‌آوا می‌گفتند.[ ]»
به گزارش عصر ایران به نقل از شبکه خبری ” ان بی سی ” آمریکا طی حفاری‌هایی به رهبری ” نیکولاس کونارد ” باستان‌شناس دانشگاه ” توبینگن” آلمان با هدف پژوهش در مورد منشاهای یکجانشینی، اهلی گری و کشاورزی در غرب ایران انجام شد، در منطقه تپه‌های چغا گاوانه در اسلام‌آباد غرب بقایایی از دانه‌های گندم، جو و عدس را از یک کلونی انسانی متعلق به هزار سال پیش کشف شد. با این یافته‌های جدید منشأ پیدایش کشاورزی‌های اولیه که پیشتر تصور می‌شد در منطقه‌ای در غرب ” هلال حاصلخیز” در بین عراق و ترکیه و سوریه و اردن بوده، به ایران منتقل می‌شود.[ ]

دوران جنگ ایران و عراق

این شهر بیش از بار در طول جنگ ایران و عراق مورد حمله موشکی و بمباران هوایی هواپیماهای رژیم عراق قرار گرفت؛ و حدود بیش از نفر از مردم این شهر در ایام جنگ کشته شده‌اند.

با آغاز جنگ ایران و عراق، اسلام‌آباد به لحاظ موقعیت جغرافیایی و سوق‌الجیشی خود، از اهمیت بالایی در تدارکات نیروهای نظامی ایران در جبهه‌های جنگ در محورهای جنگی استان کرمانشاه تبدیل شد. همه مهمات و نیروی انسانی نظامی که به سرپل ذهاب، قصر شیرین، گیلان غرب و … ارسال می‌شد، از این شهر می‌گذشت. به دلیل نزدیکی این شهر به جبهه‌ها، این شهر در واقع به محل انباشت نیرو و مهمات تبدیل گشت. نیروهای عراقی با توجه به نقش این شهر در تدارک نیروهای ایرانی، از همان روزهای آغاز جنگ به بمباران مناطق نظامی، صنعتی و مسکونی این شهر با هواپیما و موشکهای زمین به زمین اسکاد روسی پرداختند. این شهر بر اثر بمبارانها تلفات جانی و مالی بسیار داده است. در روزهای پایانی جنگ، که نیروهای سازمان مجاهدین خلق با پشتیبانی نیروهای عراقی، در عملیات موسوم به فروغ جاویدان در استان کرمانشاه پیشروی کردند، در دشت حسن‌آباد که از توابع اسلام‌آباد غرب است، با نیروهای ایرانی برخورد کردند و شکست خورند. ترکیب جمعیتی اسلام‌آباد غرب بر اثر جنگ تغییراتی کرد و آوارگان شهرهای مرزی استان کرمانشاه بدین شهر پناه آورند و نیز بسیاری از مردم بومی شهر از ترس بمباران‌های هوایی به شهرهای مرکزی ایران گریختند و پس از جنگ نیز دیگر هرگز به وطن خود بازنگشتند.

مردم

ساکنان اسلام‌آباد غرب کرد و عمدتاً از ایل کلهر می‌باشند. در ترکیب جمعیتی شهر از طوایف دیگری چون: گوران، زنگنه، سنجابی و … نیز زندگی می‌کنند که کمتر از ده درصد جمعیت شهر را شامل می‌شوند.

مشاهیرایل کلهر

از مبارزین مشهور دوره پهلوی اول باید به حیدربگ خان اشاره نمود که در مخالفت حکومت وقت به همراه سپاهی متشکل از تفنگداران شجاع و دلیر به همراه طایفه قبادیان به مبارزه با حکومت وقت فعالیت داشت و برگ زرینی از شجاعت و دلاوری‌های مردم غیور کرد را به نام خود در تاریخ به ثبت رساند. فرزند او حسن خان که بعدها به نام کدخدا حسن خان مشهور گشت. از او فرزندانی چون جوهرخان حیدری، بندرخان حیدری، علی خان حیدری، و قلی خان حیدری به جاماندند که در ترویج فرهنگ و توسعه ایل کلهر نقش بسزایی داشتند.

دین و آئین

اکثر مردمان شهر مسلمان و بر آئین شیعه اثنی عشری اند. اما اقلیتی از شهر نیز پیرو آئین یا دین یارسان می‌باشند که عموماً جزء طوایف گوران، قلخانی و سنجابی می‌باشند و همچنین تعداد انگشت شماری نیز یهودی و مسیحی می‌باشند.

زبان

زبان مردم اسلام‌آباد غرب کردی با گویش کلهری است[ ] که با لهجهٔ خاص این شهر ادا می‌شود. همچنین گویشوران گویش لکی در روستای گراونداسلام‌آباد غرب وجود دارند.

فرهنگ

سالن‌های سینما

اسلام‌آباد غرب دارای یک سینما به نام سینما احسان بود که سال‌ها از تعطیلی آن می‌گذرد و هم اکنون با تغییر کاربری به عنوان تالار عروسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حال حاضر هیچ سالن سینمایی در اسلام‌آباد غرب وجود ندارد.

مشاهیر موسیقی

  • علی اکبر مرادی نوازنده تنبور
  • کیهان کلهر آهنگساز برجسته و نوازنده سرشناس جهانی کمانچه

صنایع دستی

موج بافی (رختخواب پیچ)، قالی بافی، چیخ بافی، نمد مالی، موزائیک کاری، معرق کاری، منبت، گیوه بافی، طراحی فرش

پوشش مردم

یکی از قدیمی‌ترین پوشش‌های زنان این منطقه به ویژه در نقاط روستایی و عشایری سربند یا سَروَن (با نام محلی گُل وَنی) است که غالباً مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته هم اکنون این پوشش بیشتر در مراسمات مختلف به کار گرفته می‌شود و از رواج زیادی در میان زنان ایل کلهر برخوردار است.

ورزش

مشاهیر ورزشی

  • شهید داریوش ریزه وندی عضو سابق تیم ملی کشتی ایران
  • تیمور مرادی عضو سابق تیم ملی کشتی ایران
  • اردشیر بلند اقبال عضو سابق تیم ملی کشتی ایران
  • کیانوش رستمی وزنه بردار و دارنده مدال برنز المپیک لندن.
  • احسان امینی قهرمان کشتی آسیا
  • کرم احمدیان کاپیتان سابق تیم ملی بسکتبال ایران
  • فرزاد فرهادیان کاپیتان سایق تیم ملی والیبال ایران
  • شهاب کرمی بازیکن باشگاه فوتبال فولاد خوزستان
  • کاوه رضایی بازیکن باشگاه فوتبال ذوب آهن اصفهان و تیم ملی فوتبال ایران
  • علی جراح کار بازیکن باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی

اقتصاد

منطقه ویژه اقتصادی اسلام‌آباد غرب

در تاریخ / / ایجاد منطقه ویژه اقتصادی اسلام‌آباد غرب مصوب، و در تاریخ / / به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در / / قانون ایجاد منطقه ویژه اقتصادی مذکور از سوی رئیس جمهور وقت ابلاغ گردید؛ که در ابتدا سازمان همیاری شهرداری‌های استان کرمانشاه به عنوان مجری منطقه ویژه معرفی و از تاریخ / / وظیفه سازمان مسئولی به منطقه ویژه زاگرس تفویض گردید

کارخانه قند

کارخانه قند اسلام‌آباد غرب در سال احداث شدکه در جریان جنگ ایران و عراق قسمتی از کارخانه تخریب شد. هم اکنون با ظرفیت تن چغندر در روز، به تولید شکر، تصفیه شکرخام و تبدیل آن به قندکله و شکر سفید می‌پردازد. در سالهای متوالی این کارخانه به عنوان واحد نمونه کیفی انتخاب گردید. قند اسلام‌آباد مرغوبترین قند ایران می‌باشد به طوری که فقط کشاورزان چغندر کار ازآن بهره می‌برند[ ]

کارخانه کاشی کاژه

بزرگترین شرکت تولیدکننده کاشی، سرامیک و گرانیت در بخش خصوصی کشور و دومین تولیدکننده در بین کارخانجات دولتی و خصوصی و بخش عمومی می‌باشد.

منابع تأمین انرژی

نیروگاه سیکل ترکیبی اسلام‌آباد غرب و نیروگاه سیکل ترکیبی دالاهو از منابع تأمین انرژی در این منطقه هستند.

کشاورزی و دامداری

آب کشاورزی شهرستان از رودها و چاه‌ها فراهم می‌شود و گوناگونی محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، گیاهان علوفه‌ای، تره بار، سیب، گلابی، به، انار، انجیر، انگور، زردآلو، و بادام نشان از رونق کشاورزی در منطقه دارد. کشاورزی در شهرستان اسلام‌آباد غرب سنتی و نوع کشتی آبی و دیمی است. باغ‌داری نیز رواج زیادی داشته و محصولات آن از جمله صادرات این شهرستان محسوب می‌شود. دام‌داری با شیوه سنتی در این شهرستان رواج دارد و شامل پرورش بیش ازنیم میلیون راس دام و فرآورده‌های آن به مقدار قابل ملاحظه‌ای صادر می‌شود. پرورش طیور به دو روش صنعتی به میزان درصد و سنتی به میزان درصد صورت می‌گیرد که بیش تر به مصارف داخلی می‌رسد. صادرات شاباد شامل محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، تره بار، گردو، بادام و فرآورده‌های دامی و قالی می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری

تپه چغا گاوانه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در اسلام‌آباد غرب، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ تیر با شمارهٔ ثبت به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[ ]

  • سد شیان
  • سراب هرسم
  • امامزاده علی‌اکبر
  • منطقه جنگلی گلال سیاه

منطقه‌ای در جنوب غرب شهرستان اسلام‌آباد غرب که شامل تپه‌های فراوان و مملو از درختان بلوط است که در فصل بهار بعنوان یک تفرجگاه کاملاً طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • امامزاده قاضی الکیا
  • امامزاده حسن روتوند
  • میان تنگ منصوری «ناوتنگ منصوری»
  • آتشکده شیان

بر اساس تحقیقات باستان‌شناسی در محل شیان کرمانشاه که به خاطر احداث سدی در منطقه انجام شد آثاری از هزاره دوم پ م تا دوران اسلامی کشف شد. در این محل آتشکده عظیمی مربوط به دوران اشکانی ساسانی نیز کشف شد که اولین آتشکده مکشوفه در ناحیه کرمانشاه است. اضلاع آتشکده ٫ متر در ٫ متر است و از این لحاظ یکی از بزرگترین آتشکده‌های ساسانی به شمار می‌رود.

 

  • آتشکده میل میلگه:

آتشکده میل میلگه یکی از آتشکده‌های اواخر دوره ساسانی است که در کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اسلام‌آباد غرب در منطقه‌ای به نام منطقه میلگه و در حاشیه روستایی به نام میلگه باباخان قرار دارد. این اثر ارزشمند تاریخی یکی از آتشکده‌های دوره ساسانی است که همانند سایر آتشکده‌های آن دوره از مصالح لاشه سنگ و ملات گچ ساخته شده است. این بنای تاریخی که هسته اصلی و باقیمانده بنای بزرگتری است متشکل از چهار جرز سنگی است که در بخش داخلی آن نیز سکویی جهت قراردادن آتشدان و تعدادی پایه گچی و سنگی قرار دارد که در نوع خود بی نظیر و منحصر به فرد است.

error: Content is protected !!